Hiệp Hội Xe Máy: Cấu tạo xe máy, từng bộ phận và những điều cần biết

Xe máy là phương tiện di chuyển không thể thiếu đối với nhiều người. Nhưng bạn đã thật sự hiểu về cấu tạo xe máy? Nguyên tắc hoạt động của từng bộ phận như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu để hiểu rõ hơn về chiếc xe máy mà bạn đang sử dụng nhé!

Cấu tạo xe máy gồm những gì?

Trên thị trường có nhiều loại xe máy như tay ga, xe số, xe côn,… Tuy nhiên, chúng đều có những đặc điểm cơ bản về cấu tạo. Cụ thể, các bộ phận cơ bản của xe máy gồm có:

  • Khung xe
  • Động cơ
  • Bình ắc quy
  • Hệ thống phanh
  • Hệ thống truyền động
  • Lọc gió
  • Bánh xe và lốp

Khung xe máy

Khung xe là bộ phận quan trọng nhất để hình thành kiểu dáng của xe máy. Nó được làm từ thép, nhôm và các hợp kim cứng. Nhiệm vụ của khung xe là cân bằng trọng lượng của bánh trước và bánh sau. Ngoài ra, khung còn là nơi gắn các thiết bị và linh kiện động cơ, do đó nó phải có khả năng chịu tải và chống va đập tốt. Mỗi mẫu xe sẽ có khung xe khác nhau, và khung có thể được phân loại dựa trên chất liệu và kiểu dáng.

Để biết được thông tin về đời xe, loại động cơ, nơi sản xuất và năm lắp ráp, bạn có thể xem số khung xe. Số khung gồm 17 ký tự, bao gồm cả chữ, số và các ký hiệu đặc biệt.

Bộ khung xe máy
Bộ khung xe máy

Động cơ

Trong cấu tạo xe máy, động cơ có nhiệm vụ chuyển đổi nhiên liệu thành công năng và truyền động để xe di chuyển một cách êm ái. Cấu tạo của động cơ gồm có:

  • Trục khuỷu
  • Van xả
  • Piston
  • Xi-lanh

Động cơ xe máy có thể được phân loại dựa trên chức năng, dung tích xi lanh,… Hiện nay, có hai loại động cơ phổ biến trên thị trường:

  • Động cơ 2 thì: thường được sử dụng trong các đời xe cũ hoặc các xe phân khối lớn. Động cơ này nhỏ gọn, không có cam và xupap. Hoạt động với tiếng nổ êm hơn và xả khói trắng.
  • Động cơ 4 thì: phổ biến trong các dòng xe tay ga. Nặng hơn so với động cơ 2 thì. Sử dụng hỗn hợp không khí và xăng để tạo nhiên liệu đốt cháy. Đặc biệt, động cơ 4 thì rất tiết kiệm nhiên liệu.

Động cơ xe hoạt động nhờ quá trình đốt cháy nhiên liệu tạo áp suất và lực đẩy lên piston. Sau đó, piston sẽ truyền lực đến trục khuỷu. Từ đó, thanh truyền sẽ nhận lực từ trục khuỷu và gửi lực đến bánh xe để xe chuyển động.

Động cơ xe máy 150cc
Động cơ xe máy 150cc

Bình ắc quy

Bình ắc quy là bộ phận trong xe máy có nhiệm vụ tích trữ và cung cấp điện để kích hoạt hệ thống đánh lửa. Tùy thuộc vào từng dòng xe, bình ắc quy có thể khác nhau. Hiện nay, trên thị trường có hai loại ắc quy thường gặp:

  • Ắc quy nước: là loại dung dịch điện phân dạng lỏng. Dung môi và các chất điện phân sẽ chuyển hóa năng lượng thành điện năng, cung cấp điện cho động cơ. Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng, dung môi dễ bị bay hơi, vì vậy bạn cần phải thường xuyên bổ sung nước cất hoặc dung dịch axit.
  • Ắc quy khô: sử dụng chất điện phân dạng gel, rắn. Loại này không có lỗ thông hơi như ắc quy nước. Ưu điểm là không cần bảo dưỡng thường xuyên nhưng chi phí lắp đặt cao hơn.

Bình ắc quy xe máy
Bình ắc quy xe máy

Hệ thống phanh

Hệ thống phanh là một bộ phận không thể thiếu để hình thành cấu tạo xe máy. Nó có chức năng giảm tốc độ và dừng xe, đảm bảo an toàn cho người lái khi xe vận hành. Hệ thống phanh gồm hai phần chính:

  • Bộ điều khiển: có thể sử dụng bằng tay hoặc chân. Tay lái thắng bao gồm vỏ ruột, dây thắng và ốc siết. Chân thắng bao gồm bàn đạp, lò xo hoàn lực, cây sắt điều khiển và tán hiệu chỉnh.
  • Phần thắng: được gắn trên bánh xe, bao gồm kẹp phanh, piston, đĩa bánh và trục bánh xe.

Đối với xe số, bạn bóp tay phanh phải để thắng trước và đạp chân phanh phải để thắng sau. Đối với xe tay ga, bạn sử dụng phanh tay trái để thắng trước và phanh tay phải để thắng sau.

Phanh là bộ phận giúp giảm tốc độ
Phanh là bộ phận giúp giảm tốc độ

Hệ thống truyền động

Hệ thống truyền động là bộ phận ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ và sự êm ái khi xe máy hoạt động. Nó gồm ba bộ phận chính: trục khuỷu, hộp số và bánh xe trước sau. Trục khuỷu giúp truyền lực đến bánh sau xe và hộp số giúp kiểm soát lực truyền. Hiện nay, có hai hệ thống truyền động thông dụng trên xe máy:

  • Nhông xích: là hệ thống phổ biến nhất. Nó giúp truyền năng lượng từ động cơ đến bánh xe, giúp xe chạy êm ái. Tuy nhiên, thời gian sử dụng thường ngắn, chỉ khoảng 30.000km, bạn phải thường xuyên bảo dưỡng và tra dầu.
  • Dây curoa: bao gồm hai bánh đà và dây curoa, có khối lượng nhẹ hơn. Ưu điểm của dây curoa là không cần sử dụng chất bôi trơn. Tuy nhiên, chi phí lắp đặt dây curoa lại cao.

Bộ phận truyền động trên xe máy
Bộ phận truyền động trên xe máy

Lọc gió

Lọc gió là một bộ phận rất nhỏ trong cấu tạo xe máy nhưng lại có vai trò vô cùng quan trọng. Nó giúp loại bỏ bụi bẩn và tạp chất trong không khí để làm sạch nhiên liệu. Trên thị trường có hai loại lọc gió phổ biến:

  • Lọc gió khô: sử dụng trên các dòng xe như Honda Dream, Honda Wave, Piaggio,… Có hình dạng gần giống một tấm giấy, gồm nhiều lỗ lớn ở phía trên và lỗ nhỏ ở phía dưới. Lỗ lớn để hút gió vào buồng đốt, lỗ nhỏ lọc và loại bỏ bụi bẩn vào động cơ.
  • Lọc gió ướt: thường được sử dụng trên các dòng xe tay ga. Lọc gió ướt được phủ dầu để tăng hiệu suất hoạt động. Ưu điểm của bộ phận này là loại bỏ lượng lớn không khí so với lọc gió khô.

Lọc gió cũng là bộ phận quan trọng
Lọc gió cũng là bộ phận quan trọng

Bánh xe và lốp

Cấu tạo xe máy không thể thiếu bánh xe và lốp. Bánh xe được làm từ nhôm hoặc thép, có các sợi căm bên trong. Lốp xe gồm:

  • Gai lốp: giúp xe bám đường ở mọi điều kiện địa hình
  • Hông lốp: bảo vệ lốp tránh khỏi các tác nhân gây va đập như đá, cát, đất,…
  • Tanh lốp: giữ cho vành xe chắc chắn
  • Lớp bố nylon: chống mài mòn cho lốp xe
  • Lớp bố thép: tạo sức bền cho lốp xe
  • Lớp bố (vỏ): hạn chế sự tiêu hao nhiên liệu, giữ cho lốp ổn định
  • Lớp lót trong: ngăn ngừa sự khuếch tán của không khí, giúp lốp có đủ sức nâng cả chiếc xe.

Bộ phận bánh, lốp xe
Bộ phận bánh, lốp xe

Các bộ phận khác

Ngoài các bộ phận đã đề cập, còn có một số chi tiết nhỏ khác cũng rất quan trọng. Bao gồm:

  • Bộ giảm xóc: được làm từ lò xo có độ đàn hồi cao, giúp xe bám đường và tạo sức bật.
  • Hệ thống đèn còi: giúp chiếu sáng và phát tín hiệu khi dừng, rẽ hoặc chuyển làn.
  • Hệ thống làm mát: tản nhiệt cho động cơ, đảm bảo nhiệt độ làm việc ổn định.
  • Bugi: bật tia lửa điện, đốt cháy nhiên liệu trong buồng đốt.

Lưu ý bảo dưỡng cho các bộ phận xe máy

Để chiếc xe máy vận hành ổn định, các bộ phận trong xe cần phải được duy trì và bảo dưỡng định kỳ. Dưới đây là một số lưu ý quan trọng:

  • Thay dầu nhớt: sau một khoảng thời gian sử dụng, dầu nhớt sẽ mất chất lượng, ảnh hưởng đến hiệu suất của động cơ. Bạn nên thay dầu nhớt định kỳ sau mỗi 2.000km – 3.000km và thay nước mát sau 10.000km.
  • Kiểm tra và bảo trì hệ thống phanh: thường xuyên kiểm tra và bảo trì hệ thống phanh để tránh việc phanh bị mòn và không hoạt động đúng cách.
  • Thay lọc gió: thường xuyên thay lọc gió sau khoảng 10.000km – 20.000km. Ngoài ra, thường xuyên kiểm tra và thay dây curoa, tăng nhông, xích sau khoảng 8.000km.
  • Bảo dưỡng và thay lốp: nhà sản xuất khuyến cáo nên thay mới săm lốp sau hơn 40.000km. Nếu săm lốp của bạn bị thủng khoảng 3 – 4 miếng, bạn nên thay mới ngay.
  • Vệ sinh và kiểm tra bugi: sau 10.000km, bugi có thể bị mòn hoặc cháy do bụi và mạt cặn tích tụ. Bạn nên vệ sinh bugi hàng tuần.

Đây là toàn bộ chia sẻ về cấu tạo xe máy cơ bản. Hy vọng bạn đã hiểu rõ hơn về chiếc xe của mình. Đặc biệt, hãy luôn quan sát các dấu hiệu từ xe để kịp thời xử lý sự cố. Hãy tiếp tục theo dõi những bài viết tiếp theo để cập nhật thêm nhiều kiến thức bổ ích nhé!

Rate this post
Bài viết liên quan

Tư vấn miễn phí (24/7) 094 179 2255