Bộ ly hợp ô tô: Tìm hiểu cấu tạo và công dụng

Bộ ly hợp là một phần quan trọng không thể thiếu trên xe ô tô, đảm nhận vai trò truyền hoặc ngắt momen lực từ động cơ tới hộp số. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc tăng tốc và truyền lực mượt mà trên xe ô tô. Bạn có biết cấu tạo và công dụng của bộ ly hợp ô tô là gì không? Hãy cùng Hiệp Hội Xe Máy tìm hiểu ngay nhé!

Nhiệm vụ của bộ ly hợp ô tô

Trong cấu tạo của hộp số, bộ ly hợp ô tô (còn gọi là clutch) là một phần quan trọng kết nối trục khuỷu của động cơ với các bộ phận khác trong hộp số. Công dụng chính của bộ ly hợp ô tô là truyền động cho hộp số bằng cách mở (hợp) hoặc đóng (ly) theo sự điều khiển của người lái, từ đó momen lực được truyền hoặc ngắt, giúp xe chuyển động tiến, lùi hoặc dừng lại.

Bộ ly hợp ô tô

Cụ thể, khi xe ở chế độ tiến, bộ ly hợp ô tô được mở ra ở số tương ứng, cho phép truyền momen lực từ động cơ tới trục truyền động của hộp số và đẩy bánh xe chuyển động. Khi phanh xe hoặc khi xe chuyển về số lùi, bộ ly hợp sẽ đóng lại, tách động cơ ra khỏi hệ thống truyền lực. Khi đó, momen lực sẽ bị ngắt hoặc thay đổi hướng, giúp xe dừng lại hoặc chuyển về số lùi theo sự điều khiển của người lái.

Cấu tạo bộ ly hợp ô tô

Để đảm bảo hoạt động ổn định và độ bền, bộ ly hợp ô tô cần được kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ. Khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu hỏng hóc nào, việc thay thế bộ ly hợp ô tô chính hãng và chất lượng là cần thiết để đảm bảo hiệu suất và an toàn cho hệ truyền động của xe.

Cấu tạo bộ ly hợp ô tô

Bộ ly hợp ô tô bao gồm ba phần chính:

  • Phần chủ động: bánh đà, vỏ ly hợp, đĩa ép và giá đỡ lên vỏ ly hợp.
  • Phần bị động: đĩa ma sát và trục bị động.
  • Cơ cấu điều khiển: bàn đạp, thanh nối, khớp trượt, các cần bẩy và các lò ép.

Cấu tạo bộ ly hợp ô tô

Phần chủ động

  • Bánh đà: Bánh đà ô tô là một bộ phận nhằm tạo ra mô-men quán tính khối lượng, giúp động cơ xe hoạt động. Bánh đà thường có hình dạng trụ hoặc nón và được khoan lỗ để gắn các bộ phận ly hợp trên xe. Bề mặt bánh đà nhẵn và được làm từ chất liệu dày để chịu được lượng nhiệt lớn tỏa ra trong quá trình sử dụng.

Bánh đà

Ngoài ra, bánh đà có một ổ lót dẫn hướng (vòng bi) ở trung tâm để giữ cho đầu ngoài của trục sơ cấp hộp số được ổn định và luôn được bôi trơn.

Phần bị động

  • Đĩa ma sát: Đĩa ly hợp được lắp ráp với bánh đà sao cho tiếp xúc đồng đều với bề mặt ma sát của đĩa ép ly hợp và bánh đà. Đĩa ly hợp có hình dạng tròn, mỏng và được làm từ thép, với một moay ơ đặt ở giữa. Bề mặt ngoài của đĩa ly hợp được ép vật liệu ma sát bằng đinh tán. Vật liệu ma sát giúp giảm va chạm khi đĩa ly hợp được ép mạnh vào bánh đà.

Đĩa ma sát

Cơ cấu điều khiển

  • Bàn đạp: Bàn đạp ly hợp có vai trò tạo ra áp suất thủy lực trong xi lanh chính. Áp suất này tác động lên xy lanh cắt ly hợp và điều khiển quá trình đóng và ngắt ly hợp.

Bàn đạp

Hành trình chuyển động tự do của bàn đạp ly hợp là khoảng cách mà nó có thể dịch chuyển cho đến khi vòng bi cắt ly hợp ép vào đĩa lò xo. Bên cạnh đó, cơ cấu điều khiển bao gồm thanh nối, khớp trượt, các cần bẩy và các lò ép, giúp ngắt ly hợp khi cần thiết.

Phân loại các bộ ly hợp trên ô tô

Trên ô tô, có nhiều loại ly hợp khác nhau, được thiết kế phù hợp với cấu trúc động cơ và hộp số của từng dòng xe. Dựa trên cấu tạo và phương thức hoạt động, chúng ta có thể phân loại các loại ly hợp trên ô tô như sau:

Dựa trên phương pháp truyền momen xoắn

  • Ma sát: Loại ly hợp này sử dụng lực ma sát từ các đĩa để truyền momen xoắn từ động cơ tới trục sơ cấp của hộp số.
  • Thủy lực: Ly hợp thủy lực sử dụng chất lỏng và dầu thủy lực cùng với bộ biến mô thủy lực để truyền động từ momen xoắn tới động cơ. Loại này thường được sử dụng trên các loại hộp số tự động hiện đại.
  • Điện từ: Momen lực được truyền qua ly hợp nhờ từ trường của khối nam châm điện.
  • Liên hợp: Loại ly hợp này kết hợp hai trong ba phương pháp truyền động để truyền động.

Dựa trên phương pháp tạo lực ép

  • Lò xo: Loại ly hợp này sử dụng lực ép từ lò xo để điều khiển trạng thái ly hợp.
  • Ly tâm: Sử dụng lực ly tâm để tạo lực ép và mở ly hợp.
  • Nửa ly tâm: Kết hợp giữa lực ép lò xo và lực ly tâm sinh ra từ trọng khối phụ để điều khiển ly hợp trên ô tô.

Dựa trên phương pháp dẫn động

  • Dẫn động cơ khí: Ly hợp này được điều khiển bằng tay đòn hoặc hệ thống dây cáp. Hiện nay, loại ly hợp dẫn động cơ khí ít được sử dụng trên ô tô và thường được sử dụng trên xe máy tay côn.
  • Dẫn động thủy lực: Ly hợp này bao gồm bộ xi lanh chính, xi lanh cắt và đường ống dẫn dầu thủy lực. Khi nhấn bàn đạp ly hợp, lực nhấn tạo ra áp suất dầu thủy lực trong xi lanh chính, dầu chảy từ bình chứa qua đường ống dẫn và truyền lực lên xi lanh cắt, từ đó điều khiển ly hợp đóng hoặc mở theo điều khiển.
  • Tự động thủy lực: Đây là phiên bản nâng cấp của ly hợp dẫn động thủy lực, trong đó người dùng chỉ cần đạp bàn đạp ly hợp và hệ thống tự động xử lý tín hiệu để thực hiện đóng/mở ly hợp.

Dựa trên phương pháp điều khiển

  • Điều khiển thủ công: Người lái tác động vào bàn đạp ly hợp, lực sẽ được truyền qua hệ thống truyền động để tác động lên hộp số.
  • Điều khiển tự động: Người lái không cần tác động vào bàn đạp ly hợp, hoạt động đóng/mở của ly hợp sẽ được máy tính tự động điều khiển. Hệ thống máy tính xử lý tín hiệu chuyển số từ cần gạt số và các tín hiệu khác, và truyền động lực tác động lên ly hợp đóng hoặc mở một cách thích hợp. Đây là loại ly hợp được sử dụng trên các dòng xe ô tô hiện đại.

Dựa trên trạng thái làm việc

  • Ly hợp đóng: Hệ thống luôn ở trạng thái đóng, lò xo ép đĩa và đĩa ép ma sát tạo thành một khối.
  • Ly hợp mở: Khi không có lực tác động, hệ thống luôn ở trạng thái mở và chỉ đóng khi có lực điều khiển. Hiện nay, ly hợp mở gần như không được sử dụng trên các dòng xe ô tô hiện đại.

Với các phân loại này, bạn có thể hiểu rõ hơn về công dụng và ứng dụng của từng loại ly hợp trên ô tô.

Lời kết

Tóm lại, bộ ly hợp ô tô đóng vai trò quan trọng trong việc điều khiển xe ô tô, đặc biệt là trên xe số sàn. Việc hiểu cấu tạo và nguyên lý hoạt động của bộ ly hợp, cùng việc tìm hiểu giá cả và lựa chọn sản phẩm chất lượng, sẽ giúp bạn duy trì hiệu suất và độ bền của hệ thống truyền động trên xe ô tô của mình.

Mọi thắc mắc về phụ kiện, dịch vụ độ xe ô tô vui lòng liên hệ cho Hiệp Hội Xe Máy qua hotline 077 566 3879 để được tư vấn nhé!

Rate this post
Bài viết liên quan

Tư vấn miễn phí (24/7) 094 179 2255